Devlet bankalarının (Ziraat Bankası, Halkbank, Vakıfbank) 10 Mayıs’ta 500.000 liraya kadar olan konut kredilerini %1 altında oranlar ile vereceklerini açıklamaları piyasayı hareketlendirdi. Bu gelişmeye ek olarak  GYODER üyesi bazı inşaat firmaları %20 indirim kampanyası başlattıklarını açıkladı.  Konut teslimlerinde uygulanan %18 KDV Bakanlar Kurulu kararıyla 31 Ekim’e kadar %8’e, tapu harcı ise %4’ten %3’e indirildi. Seçim sonrasında faizlerin yükseleceği herkesin öngörüsü.. Konut kredisi kullanmayı düşünen alıcıların bu fırsatlardan faydalanma isteği indirim kampanyası ile birleşince Mayıs ayında emlak piyasasını hareketlendi.

Türkiye genelinde belediyeler tarafından verilen yapı ruhsatları 2018 yılının ilk üç ayında bir önceki yıla göre:

  • bina sayısı %23,5,
  • yüzölçümü %32,9,
  • değeri %19,8,
  • daire sayısı %41,9 oranında azaldı.

İllere yönelik istatistikler yayınlanmadığı için bu düşüşün ne kadarının İstanbul’a ait olduğunu henüz bilmiyoruz. Veriler bize 2018 yılında müteahhitlerin açıkça hız kestiklerini gösteriyor.

Kredili konut satışları Şubat 2018’de Türkiye genelinde  %27,8 oranında düştü. Konut satışlarına genel olarak baktığımızda ise Türkiye genelinde %5,4 oranında, İstanbul’da ise %8,64 oranında düşüş var. Nisan ayında Moody’s  yaptığı açıklamada TL’deki değer kaybının, ülkenin dış kırılganlıkları ve düşük döviz rezervi göz önüne alındığında Türkiye’nin kredi notu açısından olumsuz olduğunu belirtti. Avrupa Komisyonu’nun 2018 Türkiye Raporu’nda ise Türkiye’nin AB yolundan dev adımlar ile uzaklaştığı tespiti yapıldı. Devlet Bahçeli’nin 26 Ağustos 2018’de erken seçim istemesi piyasaları olumsuz yönde etkiledi. Erken seçimler her zaman piyasalara belirsizlik getirir.. Bu belirsizliğin etkileri ile Mayıs ayında Türk Lirası hızla değer kaybetti. ABD Doları ve Euro rekor üstüne rekor kırdı.

Döviz pozisyonunda olanlar yüksek kurlardan dövizlerini satarak dip fiyattan gayrimenkul alım fırsatını değerlendirdiler

2016-2018 USD ve EURO kur artışı

Ocak 2018

2018 yılının ilk gelişmeleri emlak piyasası için olumlu değildi. Piyasada en uygun konut kredi oranlarını sunan Ziraat Bankası Ocak başında kredi faizini %1,15’e yükseltti. Hükümet Ziraat Bankasını diğer bankaların konut kredi oranlarını baskı altında tutmak için kullanıyor. Bu yükselişin ardından diğer bankalar da konut kredi oranlarını yükseltiler. 2017’nin son üç ayında sürekli düşen satış adetleri İstanbul’daki müteahidlerin fiyatlarda indirime gitmelerine ve eskiden kabul etmedikleri teklifleri kabul etmelerine yol açtı. Döviz pozisyonunda olanlar yüksek kurlardan dövizlerini satarak dip fiyattan gayrimenkul alım fırsatını değerlendirdiler. Bu sayede Ocak 2018’de İstanbul’da satışlar %3,35 arttı.

2017 ve öncesi İstanbul Emlak Piyasası

2017 yılında İstanbul’daki satışlar geçen yılın satışlarına paralel gidiyordu ancak Kasım ayında satışlar geçen yılın aynı dönemine göre %12,6 oranında düşüş gösterdi. Bu düşüşün en önemli nedeni Kasım ayında konut kredili satışların %27 azalması. Konut kredili satışların azalmasının nedeni ise son 8 yılın en üst seviyesinde seyreden faiz oranları. İstanbul genelinde 2013 yılında 234.789 adet,  2014 yılında 225.454 adet, 2015 yılında 239.767 adet, 2016 yılında ise 232.428 adet konut satıldı. Türkiye genelinde konut satışları bu dönemde sürekli artış gösterirken, İstanbul’da 2016 yılında 2015 yılına göre daha az satış gerçekleşti.

Türkiye genelindeki konut satış adetleri

Türkiye genelindeki konut satışları 2013 yılında konut kredisi faizlerinin düşüşü ile büyük artış göstermişti, İstanbul’daki satış adetleri bu sıçramaya paralel bir artış yaşamadı.

İstanbul, Ankara ve İzmir Hedonik Konut Fiyat Endeksi

İstanbul, Ankara ve İzmir Hedonik Konut Fiyat Endeksi

Merkez Bankası verilerine göre İstanbul’da konut fiyatlarında 2017 yılı Ağustos ayında bir önceki aya göre % 0,14 düşüş görüldü. Endeks değerleri bir önceki yılın aynı ayına göre ise % 5,88 artış gösterdi.

İstanbul’da Semtlere Göre Konut Fiyatları :

En pahallı konutların satıldığı ilçeler Beşiktaş, Sarıyer, Kadıköy ve Bakırköy. Bebek, Etiler, Ulus, Fenerbahçe, Caddebostan, Suadiye, Batı Ataşehir gibi semtler İstanbul’da en pahallı konutların satıldığı bölgeler arasında.

İstanbul’un ve İstanbulluların en büyük sorunlarından birisi trafik. İstanbul dünyanın en kötü trafiğe sahip şehirleri arasında ilk 10’a giriyor. Bu sıkıntıyı hafifleten yatırımlara yakın olan bölgelere talep artıyor. Metro ve Marmaray gibi altyapı projeleri ile ulaşımın kolaylaştığı bölgeler hep değer artışları yaşadı. Hem metro hem de Boğaz’dan karayolu ile geçiş hattı sağlayacak olan 3 katlı Büyük İstanbul Tüneli güzergahı da fiyatları etkileyecek projelerden.

Dünya Zenginlik Raporu‘na göre 2016 yılında Türkiye’den başka ülkelere 6.000 civarı zengin göç etti. Bu rakam 2010 yılında 1.000 civarındaydı. Göç eden zenginler hem Türkiye’deki gayrimenkullerini satarak arzı arttırdıkları için, hem de lüks konuta talep azalacağı için  bu gelişme lüks konut piyasasını olumsuz etkileyecek bir faktör.

TEOG sınavının iptali ve yerine adrese dayalı kayıt gelme ihtimali gözde okulların olduğu semtlerde ilk aşamada kiraları, bu sistemin kesinleşmesi durumunda ise satılık fiyatları yükseltecek bir gelişme.

Türkiye’de Konut Fiyatları Balonu Oluştu mu?

Konut fiyatlarının kiralara nispeten artış oranları açısından 2010-2016 yılları döneminde Türkiye bütün ülkelerin önünde yer aldı.

Türkiye’de konut fiyatları 2010-2016 döneminde nominal olarak %110, enflasyondan arındırılmış olarak %35 arttı. 2011 sonrasında Türkiye’ye gelen 3 milyona yakın Suriye’li göçmen hem konut satışlarını arttırdı, hem de fiyatların artmasına yol açan faktörler arasında yer aldı.

2017 Yılında İstanbul’da Konut Satış Adetleri :

2017 yılında en çok konut  39.676 adet ile Esenyurt’ta satıldı, ardında Sancaktepe (11.734 satış) , Beylikdüzü (11.467 satış) ve Pendik (10.853 satış) geldi.  En az satış 351 adet ile Beykoz’da yapıldı.

İstanbul’da 2017 yılında bağımsız bölümlerin satış yoğunluğu haritası

  • Ocak : 15.807
  • Şubat : 17.783
  • Mart : 22.443
  • Nisan : 20,066
  • Mayıs : 20.287
  • Haziran : 17.970
  • Temmuz : 18.083
  • Ağustos : 18.696
  • Eylül : 23.471
  • Ekim : 20.906 (Geçen yılın aynı ayından 188 adet daha az satış)
  • Kasım : 19.939 (Geçen yılın aynı ayından 2.510 adet daha az satış)
  • Aralık : 22.932 (Geçen yılın aynı ayından 2.215 adet daha az satış)

2017 yılında konut satışları bir önceki yıla göre 5.955 adet daha az oldu. %2,5 oranındaki bu düşüş yüksek bir oran gibi gözükmese de önemli. Çünkü bu satış adetlerinin içinde 3-5 yıl önce projelerden daire alma sözleşmesi imzalamış ve inşaat yeni bittiği için tapu teslimi 2017’de yapılmış binlerce kişi var. Bu tapu teslimleri de satış olarak istatistiklere yansıyor. Proje tapu teslimlerini istatistiklerden çıkartılsa piyasadaki daralma çok daha açık şekilde görülecek.

2016 Yılında İlçelerde Konut Satış Adetleri :

2016 yılında en çok konut 40.436 adet ile Esenyurt’ta, en az ise 335 adet ile Beykoz’da satıldı. Satışların yaklaşık %38’i ipotekli (banka kredili) işlemlerdi. İkinci el satışlar %52 oranı ile ilk el satışlardan (%48) daha çoktu.

İstanbul’da 2016 yılında bağımsız bölümlerin satış yoğunluğu haritası

  • Arnavutköy : 3.954
  • Ataşehir : 5.851
  • Avcılar : 6.702
  • Bağcılar : 4.088
  • Bahçelievler : 7.465
  • Bakırköy :3.516
  • Başakşehir : 8.009
  • Bayrampaşa : 3.454
  • Beşiktaş : 2.289
  • Beykoz : 335
  • Beylikdüzü : 10.901
  • Beyoğlu : 1.939
  • Büyükçekmece : 5.710
  • Çekmeköy : 4.980
  • Esenler : 6.005
  • Esenyurt : 40.436
  • Eyüp : 4.671
  • Fatih : 3.632
  • Gaziosmanpaşa : 4.960
  • Güngören : 2.561
  • Kadıköy : 7.374
  • Kağıthane : 6.575
  • Kartal : 9.081
  • Küçükçekmece : 6.107
  • Maltepe : 6.799
  • Pendik : 10.117
  • Sancaktepe : 11.885
  • Sarıyer : 1.813
  • Silivri : 4.927
  • Sultanbeyli : 1.712
  • Sultangazi : 5.765
  • Şişli : 3.861
  • Tuzla : 6.622
  • Ümraniye : 8.683
  • Üsküdar : 4.427
  • Zeytinburnu : 3.624

Kaynaklar : TUİK, Zingat, IMF


İlginizi çekebilir :

Gayrimenkul Yatırım Danışmanlığı

İstanbul Ofis Piyasası

Nuvo Dragos

İletişim Formu

  • Adınız
  • Soyadınız
  • E-mail Adresiniz
  • Telefonunuz
  • Mesajınız